Onderhoud:
Goed onderhoud is bepalend voor het behoud en de kwaliteit van een piano
of vleugel.
Stemmen:
Afhankelijk van de omstandigheden is een, twee, of drie keer per jaar
stemmen noodzakelijk voor een instrument.
- Bij professioneel gebruik d.w.z. elke dag optimaal gebruik (studio's),
drie tot zes maal per jaar of meer.
- Het gebruik op hoog niveau en op orkesttoon (440Hrz.). Twee tot drie
maal per jaar.
- Het gebruik op laag niveau d.w.z. bij regelmatig gebruik. Één maal per
jaar.
De stemvastheid is ook afhankelijk van de omstandigheden van het instrument.
Een sterk wisselende vochtigheidsgraat en temperatuur heeft een nadelige
invloed op de stemming.
Dus niet bij een warmtebron (de verwarming) of in de zon plaatsen. Het
stemmen zelf is een vrij complexe bezigheid.
Hierover is meer te lezen onder Technisch:
bij Pianostemmen

De
hydroceel:
Een hydroceel is een geperforeerde buis van ongeveer een meter met daarin
absorberend materiaal geperst. Het is de bedoeling om in droge tijden
hem te vullen met water, daarna goed uit laten lekken en afdrogen, om
hem vervolgens in de piano te hangen. Dit is alleen nodig als de vochtigheid
lager is dan de gemiddelde vochtigheidsgraad in de ruimte. U gebruikt
de hydroceel het efficiëntste in droge tijden, dus als de verwarming aan
is en zeker als het een tijdje vriest.
De Kast:
Het meubel (de buitenkant dus) kan gepolitoerd, geboend, hoog of zijdeglans
gespoten zijn. Als men de kast wil reinigen mag men het oppervlak nooit
te nat maken, hooguit een niet te vochtige doek en daarna meteen goed
droog wrijven, om strepen en plekken te voorkomen. Oudere zwarte en bruine
hoogglans instrumenten zijn gepolitoerd. Die politoer is een lak op alcohol
basis (schellak). De politoerlak is te reinigen en te polijsten met een
polijstmiddel, "Zweihorn" genaamd. Gebruik het liefst altijd dezelfde
(zachte en schone) doek om stof af te nemen en bewaar deze zorgvuldig
tegen vuil om krassen te voorkomen. Het polijstmiddel moet met een schone
zachte doek uitpoetst worden. Is het instrument zijdeglans ingeboend,
kan men teakolie of boenwas gebruiken. Tegenwoordig worden de instrumenten
hoog en zijdeglans gespoten met een polyester lak die erg hard is. De
hoogglanslak is goed te polijsten. Hier weer bij hoogglans altijd een
speciale schone doek gebruiken, om jawel krassen te voorkomen. Zet nooit
een vaas met bloemen of plant en of iets wat water nodig heeft op de piano
of vleugel. Als men water op de kast morst kan dit leiden tot lelijke
kringen en vlekken. En wat dus meestal zeer kostbare reparaties zijn.
Het onderhoud aan het toetsenbeleg.
In de loop der tijden zijn er diverse materialen gebruikt voor het klavier.
Het witte toetsenbeleg kan gemaakt zijn van ivoor, been, galalith, celluloid
en kunststof. De zwarte toetsen kunnen van ebbehout, zwart gekleurd beuken
of kunststof zijn. Alle materialen zijn te reinigen met een niet te vochtige
doek met een drupje zeep. Men moet wel opletten dat er geen water tussen
de toetsen komt. Om het klavier wat intenser te reinigen moet men eerst
weten van welk materiaal de toetsen zijn gemaakt.
| -
Ivoor - |
Is
te herkennen aan het dunne lijntje tussen het smalle en het brede
deel en is meestal qua nerftekening effen, iets gewaterd of gevlamd.
Voor been is dit minder fijn. Ivoor kan men bleken door toepassing
van waterstofperoxyde en zonlicht. "ultraviolette straling" Het reinigen
kan met een iets vochtige doek en een drupje zeep. |
| -
Galalith - |
Is
afkomstig van uit melk bereide caseïne (kaasstof). Het reinigen kan
weer met een iets vochtige doek en een drupje zeep. |
| -
Celluloid - |
Het reinigen kan ook met een iets vochtige doek en een drupje zeep.
|
| -
Kunststof - |
(plastiek) Ook. |
Hout eigenschappen
Hout is een natuurproduct. De kleur kan onder invloed van licht en lucht
op den duur verkleuren. We kennen bij muziekinstrumenten harde en zachte
houtsoorten. Zachte houtsoorten (grenen en vuren) zijn gemakkelijk te
beschadigen. De meest bekende harde houtsoort is eikenhout. Daarnaast
kennen we roodachtige houtsoorten, zoals mahonie- en kersenhout. Essen-,
beuken- en notenhout worden eveneens veelvuldig toegepast bij piano's
en vleugels. De meeste pianokasten zijn niet van massief hout gemaakt.
Massief hout is weliswaar sterk en degelijk, maar ook kostbaar. Daarom
zijn veel piano's vervaardigd van meubelplaat, voorzien van massieve randen
en gefineerde bladen. De instrumenten zien er uit alsof ze van massief
hout zijn gemaakt. Meubelplaat heeft als voordeel dat het niet gevoelig
is voor nadrogen, kromtrekken en scheuren en is goedkoper dan massief
hout. Fineer is een dun laagje edelhout en laat meestal een levendige
tekening zien op het meubel.
Vervoer
Het vervoeren van een piano of vleugel moet zeer zorgvuldig gebeuren.
Een piano weegt tussen de 150 en 250 kg. Een vleugel kan wel tot 400 kg
wegen. Een instrument gaat van het vervoeren niet ontstemmen, (je moet
er niet mee gooien) maar ontstemt van de klimaatverandering. Als de ruimte
van waar de piano komt vochtiger of droger is als de ruimte waar het instrument
komt te staan, is de kans groot dat hij gaat ontstemmen. Hoeveel, heeft
te maken met de stabiliteit en kwaliteit van de piano of vleugel. Het
acclimatiseren duurt meestal 4-6 weken. Voor een instrument is de beste
vochtigheidgraad en temperatuur, de meest gemiddelde in die ruimte.
|